Duistere deportatie-foto Zwolle krijgt kleur

De unieke, maar tegelijk intrieste, zwart-wit foto met Zwolse vrouwen en kinderen die in de Tweede Wereldoorlog worden gedeporteerd, krijgt kleur. De plaatselijke digitaal beeldbewerker Erwin Zeemering kleurt de historische foto naar waarheid in. "Zo komt de geschiedenis tot leven." De foto werd onlangs ontdekt door historicus Paul Harmens en z'n vriendin in een privé-collectie van een fotograaf. Het is voor zover bekend de enige Overijsselse foto van joodse mensen die gedeporteerd worden. In Amsterdam bestaan een paar van dergelijke foto's, maar buiten de hoofdstad zijn zulke confronterende kiekjes op één hand te tellen. Historisch onderzoek Beeldbewerker Erwin Zeemering bezoekt de locatie aan de Willemskade van waaruit de foto moet zijn genomen, tegenwoordig een Chinees- Indisch restaurant. "Ik ben hier, zodat ik goed de kleuren kan bestuderen. Die kan ik dan terughalen in de zwart-wit foto. Naar de kleuren die ik niet meer kan zien, zoals van de verdwenen brug, doen we historisch onderzoek." Het inkleuren van een dergelijke foto heeft meerdere voordelen, zegt Zeemering: "Zwart-wit klinkt voor veel mensen als vroeger. Door hem in te kleuren, komt zo'n foto tot leven. En dat is belangrijk, bijvoorbeeld voor bewustwording bij hedendaagse jeugd. Daarnaast krijg je meer diepte in de foto. Eigenlijk wordt 'ie naar deze tijd gehaald." Zeemering bewerkt de foto digitaal in verschillende lagen. Hij begint bij de achtergrond. "En langzaam werk ik dan naar voren en kom ik bij de details. En die zijn hier heel belangrijk, denk bijvoorbeeld aan de Davidsterren op de borst." Wereldwijde reacties Historicus Harmens is tevens op de locatie aanwezig. Hij doet nog onderzoek naar de relatie tussen de fotograaf en de toenmalige bewoners van het pand aan de Willemskade. "We willen het hele verhaal kunnen vertellen." Harmens heeft vanuit de hele wereld reacties gekregen op de ontdekking van de foto: "Vanuit Amerika…

Vrijheidsvlog 2 | Dwangarbeid in de mode-industrie: zulke kleding wil je toch niet dragen?

Op 1 april 2020 gaat in Overijssel de vlag uit. Het is de dag waarop, precies 75 jaar geleden, de eerste dorpen en steden door geallieerde troepen bevrijd werden. De bevrijdingstocht door de provincie duurde zeventien dagen. In aanloop naar 1 april staan we komende maanden stil bij thema’s die het verhaal van oorlog vertellen. Vandaag introduceren we het thema: dwangarbeid. Aangezien veel Duitse mannen in het leger dienden, schakelde het naziregime tijdens de Tweede Wereldoorlog buitenlandse dwangarbeiders in om de oorlogsindustrie van Duitsland gaande te houden. Meer dan een half miljoen Nederlandse mannen zijn verplicht in Duitsland tewerkgesteld. Als Germaans broedervolk ontvingen de Nederlanders een betere behandeling dan veel andere dwangarbeiders, maar liepen wel hetzelfde levensgevaar, vooral door de bombardementen op Duitse industriesteden. In het Overijssel van nu lijkt dwangarbeid een thema uit een ver verleden. Maar is dat wel zo? Studenten van Hogeschool Windesheim zoeken het uit in een Vrijheidsvlog.

Overijssel bevrijd in 17 dagen

De bevrijding van Overijssel door de geallieerden startte op 1 april 1945 in Haaksbergen en duurde uiteindelijk zeventien dagen. Kampen werd op 17 april als laatste stad bevrijd. De bevrijdingsroute speelt ook een belangrijke rol op deze website. Onder het tablad 'regio' vindt u zeventien Overijsselse plaatsnamen die allemaal op een andere dag werden bevrijd. In 2020 doet RTV Oost deze plaatsen aan met een 'vrijheidstour'. Deze tour wordt samen met verschillende partners van de Stichting Platform WO2 Overijssel georganiseerd. Meer info over deze bijzondere tour is te vinden op de provinciale lustrumsite.

Monument voor 'vergeten' WOII-staking die in Hengelo begon

Het grootste burgerprotest uit de Tweede Wereldoorlog van heel bezet Europa was het: de april-meistaking in 1943 die zijn oorsprong had in Hengelo. En nu is er, ruim 75 jaar later, dan eindelijk een monument in Hengelo. Vanmiddag werd het onthuld op het vernieuwde Industrieplein achter het station. Onder de aanwezigen bij de onthulling bevinden zich ook nazaten van de stakingsleiders van destijds, Tjitte Roorda en Jan Berend Vlam. Zijn kleindochters zijn nog steeds trots op hem, zo blijkt. "Het is zo mooi dat dit gebeurt en op deze plek. Dagelijks lopen er straks mensen over heen, dat is echt fijn." Tekst gaat verder onder de afbeelding Deel van het nieuwe monument voor april-meistaking Het monument is geen beeld, of traditionele gedenkplaat. Het zijn stalen banen met tekst die verwerkt zijn in het voetpad tussen het station en het skatepark in. Tijdens de onthulling hoor je op de achtergrond het geluid van de halfpipe en rollende wieltjes. Juist die combinatie bevalt de kleindochters van Tjitte Roorda: "Daardoor hou je het juist in het hier en nu." Voorzitter Marco Krijnsen van de stichting Storkiaan vond dat het tijd was voor een monument: "Het is een vergeten staking. Over de andere staking in de Tweede Wereldoorlog, de Februaristaking, wordt nog altijd veel gepraat. Maar deze staking wordt eigenlijk nooit genoemd. Dan moeten we er in elk geval hier in Hengelo bij stilstaan."

Jetse Jepma werd opgepakt bij de grote razzia in de Noordoostpolder: "Ik heb wel veel geluk gehad"

Jetse Jepma (97) uit Zwolle kan het 75 jaar later nog precies navertellen. Hij was aan het ploegen in de Noordoostpolder toen de Duitsers met een grote razzia de hele polder leeg veegden en ruim 1800 mensen oppakten, op 17 november 1944. De Noordoostpolder, NOP, stond toen bekend als Nederlands Onderduikers Paradijs. Jetse Jepma studeert in de oorlog aan de landbouwhogeschool in Wageningen. Net als veel andere studenten weigert hij in 1943 de loyaliteitsverklaring aan de Duitsers te ondertekenen. Hij wil al helemaal niet tewerkgesteld worden in Duitsland. Onderduiken in de polder is de beste optie. "Legaal onderduiken" De polder is net drooggevallen en er zijn veel mensen nodig om het land te ontginnen. Iedereen die zich meldt bij meneer Knipmeyer, hoofd personeelszaken in Kampen, krijgt zonder problemen een Ausweis, ofwel werkvergunning, en kan aan de slag. De Duitsers wisten dit, maar in het belang van de voedselvoorziening laten ze de polder met rust. Een enkele keer komen er wel Duitsers of landwachten iemand zoeken, maar in het enorm uitgestrekte gebied met sloten, greppels en riet kan je je makkelijk verstoppen. Het voelt er veilig, en Jepma kan zich nog goed herinneren dat er 's avonds in de barakken zelfs liedjes over worden gezongen. Onderduikersparadijs Inmiddels staat in het land NOP niet meer voor Noordoostpolder, maar voor Nederlands Onderduikers Paradijs. Vooral vanaf mei 1943, als alle mannen tussen de 18 en 35 jaar zich moeten melden voor de Arbeitseinsatz, ofwel dwangarbeid in Duitsland. In Amsterdam staat op een schutting: "Meldt u bij Neerlands grootste duikbootkapitein in Kampen". Ook verzetsmensen en zelfs piloten van neergestorte vliegtuigen krijgen een Ausweis en een schep en gaan aan het werk. Er worden ook geregeld wapens gedropt voor verzetsgroepen uit Kampen en Vollenhove. Mankracht nodig In de herfst van 1944 gaat het steeds slechter met…

bevat-video
Hengelo

Vier speciale Songs for Freedom zijn in de maak bij vier Overijsselse jong-talent bands: QUINN, No Wow, Boogie Monster & Lauringer. Ze zullen te horen zijn tijdens live-optredens gedurende de Vrijheidstour én op het Bevrijdingsfestival in Zwolle ...

Lees ook...